2011 Yılının Petrolü ve Türkiye’nin Fırsatları
(22.01.2012)
H. MUSTAFA KIRAÇ
TEKDER GENEL BAŞKANI
(1986 -1992 Divriği Müessese Müdür yardımcısı,
1996 – 1997 TTK Genel Müdürü,
2004 – 2010 KİAŞ Genel Müdürü)
Tel: 0 533 594 96 22
E-mail: mkirac@tekder.org.tr
hmustafakirac@hotmail.com
Nato raporunda nadir toprak elementlerinin önemine değinilmiş, bilhassa ileri elektronik ve temiz enerji teknolojileri kullanılılırlığı ve sağladığı imkanlar açısından nadir toprak elementlerini , 2011 yılının petrolü olarak değerlendirilmiştir. Bu rapor batılı ülkeleri uyararak bu konuda hammadde kaynağı ve teknoloji konusunda yatırım yapmaya teşvik etmektedir.
 Günümüzde nadir toprak elementinin % 97 sini Çin üretmektedir. Çin, dünya nadir toprak elementi (NTE) ticaretinde tekeldir ve kota uygulamaya başlamıştır, bu nedenle fiyatlar oldukça artmıştır. Ton başına 8.000$’dan 120.000$ çıkmıştır. Batılı ülkeler harıl harıl hammadde kaynakları aramaktadırlar. Ülkemiz bu konuda çok şanslıdır çünkü iki adet hammadde kaynağı mevcut olup bu konuda Japon Amerikan ortaklı bir firmanın yetkilileri bizzat bana kadar geldiler, Bingöl- Genç Avnik Apatitli demir sahası ve Eskişehir - Beylikahırı baryum florit sahası ile ilgilendiklerini söylediler, Bingöl-Genç’e güvenlik nedeniyle gidemedik. Eskişehir’de hukuku Eti Holdinge ait olan sahayı inceleyerek yetkililerle görüştük, ortak yatırım niyetimizi ilettik. Yetkililer başlangıçta konuya sıcak baktılar fakat daha sonra bu fikirlerinde vazgeçtiler. Dünya nadir toprak elementi tüketiminin % 27’sinin Japonlarca tüketilmesi ülkemiz açısından oldukça önemlidir çünkü dünya pazarında şansımızı arttıracak bir fırsattır. Eskişehir Beylikahırı sahası NTE yanında Barit ve Florit gibi endüstrinin ihtiyacı olan hammaddeler açısından da önemli bir kaynak olduğu inkar edilemez ayrıca sahada Toryum da bulunmaktadır. Bu saha MTA tarafından etüt edilmiş otuz milyon ton % 5 NTE içeren teknolojik çalışmaları tamamlanmış yatırım yapılmaya hazır bir saha konumundadır. Yapılan fizibilite çalışmaları 60 milyon dolarlık yatırımla piyasaya mal arz edebilecek bir tesisin kurulabileceği belirtilmiştir. Yıllık üretilebilecek ürün bedeli ise 150 milyon dolar civarında olup bu yatırımın gecikmeden yapılması bir zaruriyettir. Çünkü hem ileri NTE teknolojileri ile ülkemiz tanışacak hem de üretilen NTE’yi dünya pazarına arz ederek bu alanda önemli bir aktör olabliriz. Ayrıca elde edeceğimiz dövizle cari açığımıza bir nebze de olsa derman olacağı gözönüne alınmalıdır.
 Diğer saha olan Bingöl- Genç Avnik Apatitli demir sahasında yapılan analizlerde NTE olduğu çeşitli raporlarda bildirilmiş ve İsveç’teki Kiruna sahasına benzerliği bilim adamlarınca belirtilmiştir. Kiruna sahası da Apatitli Manyetit sahası olup NTE varlığı kanıtlanmıştır. Bingöl sahasında da etütler MTA tarafından yapılmış, yaklaşık 60 milyon ton demir rezervi olduğu tespit edilmiştir. Bu sahada kurulacak bir tesiste zenginleştirilecek cevherler, hem ülkenin demir cevheri açısından dışa bağımlılığını azaltacak hem de işsizliğe ve cari açığa çare olacaktır. Apatitlerde Fosfatlı gübrenin hammaddesi olduğundan dışardan Fosfat alımını azaltarak cari açığa bir katkı daha sağlayacaktır. Bu konuda ülkemiz yeterli teknolojiye sahiptir.
 1970’li yıllarda Sivas – Divriği’ de böyle bir tesis kurulmaya başlanmış ancak o yıllardaki siyasi kargaşalardan dolayı 1986 yılında devreye girmiş Türkiye’nin tek konsantrasyon ve pelet tesisi olmuştur. Benzer bir tesis Binngöl – Genç’e kurularak ülke ekonomisine katkı sağlanabilir. Divriği’deki bu tesis 26 yıldır başarı ile çalışmaktadır. Benzerlerinin ülkeye kazandırılması elzemdir. Kurulacak tesiste yılda 3 milyon ton ham cevher işlenerek 2 milyon ton pelet üretilebilir. Sadece demir cevherinde 200 milyon dolar cari açığa katkı sağlanabilir. Fosfat ve NTE’ den sağlanacak faydalarda cabası! Bu iki sahanın değerlendirilmesi şahısların keyfine bırakılamıyacak kadar önemlidir. Ülkemizin bu yatırımlara ihtiyacı bulunmaktadır, işsizliğin önlenmesi ve cari açığın kapatılması içinde gereklidir.
 Bu konu toplu konut kadar, duble yol kadar önemlidir. İlgililerin bilgilerine arz olunur. Eğer sorusu olan varsa konuyu her ortamda cevaplamaya hazırım. Bir konuyu daha açıklığa kavuşturmam gerekir ki, bu yatırımların illa şu yada bu firma tarafında yapılması önemli değil, ülke menfaatları korunmak kaydı ile yerli veya yabancı firma tarafında yapılabilir.
H. MUSTAFA KIRAÇ
TEKDER GENEL BAŞKANI
(1986 -1992 Divriği Müessese Müdür yardımcısı,
1996 – 1997 TTK Genel Müdürü,
2004 – 2010 KİAŞ Genel Müdürü)
Tel: 0 533 594 96 22
E-mail: mkirac@tekder.org.tr
hmustafakirac@hotmail.com
|
Lantanidler ya da nadir toprak elementleri, geçiş metallerinin bir alt serini oluştururlar ve toprakta eser miktarda bulunmaları nedeniyle, "nadir toprak elementleri" olarak da isimlendirilirler.
En önemli ortak özellikleri, elektron değişiminin yalnızca 4f orbitaline elektron katılımıyla gerçekleşmesidir. Özellikle +3 değerlikli hallerinde, birbirlerine çok benzeyen özellikler gösterirler. Kuvvetli olmaları nedeniyle, üretilmeleri zordur. Çoğunun iyon hallerinin karakteristik renkleri vardır.
Kaynak: http://tr.wikipedia.org/wiki/Lantanit
|